Nieuws

Schoonschip op reis: Rome

Rome kent veel monumenten, maar de Cloaca Maxima is wellicht een van de oudste monumenten van de stad. Koning Tarquinius Priscus gaf in de zesde eeuw voor Christus opdracht om de Cloaca Maxima te laten bouwen. Tot op de dag van vandaag neemt dit monument nog een belangrijke plaats in in Rome. Maar wat is het? Een tempel, een amfitheater, een kerk? Nee, de Cloaca Maxima is het riool van Rome. 

De naam komt van het Latijnse woord ‘cloaca’ dat riool betekent, ‘maxima’ betekent grootste. Het eerste deel van de Cloaca Maxima werd rond 616 voor Christus aangelegd om water af te voeren naar de rivier de Tiber en op deze wijze stukken moeras te draineren en er zo bruikbaar land van te maken. Tot die tijd gebeurde dat door middel van op natuurlijke wijze gevormde stroompjes, maar deze stroompjes lagen bij de uitbreiding van de stad in de weg. Al snel kreeg de Cloaca Maxima ook de functie van riool, doordat de openbare badhuizen en toiletten erop werden aangesloten. Tijdenlang was het een open riool, totdat door drukte en intensief gebruik van het terrein rond het Circus Maximus in de derde eeuw voor Christus de noodzaak zich aandiende het riool te overdekken.

 

Cloaca Maxima Cloaca Maxima Tiber
Door drukte werd het noodzakelijk het riool te overdekken (links). De Cloaca Maxima mondt uit in de Tiber.

 

De kronkelige loop van het riool is te danken aan het feit dat de Cloaca Maxima de loop van de oorspronkelijke stroompjes volgt. De uitmonding van de Cloaca Maxima in de Tiber is vandaag de dag nog steeds zichtbaar. De inwoners van Rome beweren dat de Cloaca Maxima nog steeds in gebruik is. Dit is niet geheel onwaar, maar de werkelijkheid is dat er slechts een klein straaltje water door de Cloaca Maxima loopt. Het moderne rioleringsstelsel van Rome neemt de rest voor zijn rekening. 

Ook op het Forum Romanum, dat in de Oudheid het religieuze en commerciële centrum van de stad was, kan je het riool soms nog horen… en ruiken. De Romeinen hebben op het Forum Romanum op een aantal plaatsen tempels op de Cloaca Maxima gebouwd, bijvoorbeeld de tempel van Venus Cloacina, ofwel ‘Venus van het riool’. Immers… de rioolgoden moesten ook gunstig worden gestemd.

 

terug