Nieuws

Interview met een echte waterfan

Door Jitty Terpstra

Het Besluit lozing afvalwater huishoudens (inmiddels: Waterwet) is per 1 januari 2008 van kracht. Ook de pleziervaart ontkomt niet aan dit besluit. Dit betekent voor de pleziervaart dat het verboden is om toiletwater op het oppervlaktewater te lozen, of platweg gezegd: overboord te spoelen. Naast woonbootbewoners en binnenvaartschepen geldt ook voor de pleziervaart dat de regelgeving tot doel heeft om de waterkwaliteit te verbeteren. Echter, door het niet bewust omgaan met de regelgeving komt de waterkwaliteit onder druk te staan met gevolgen voor de flora en fauna rondom en in het water. Tenslotte willen we ook dat de kinderen van onze kinderen veilig en vertrouwd de beleving van water meemaken in en op de mooie waterwegen in Nederland!

Ik spreek een echte fan van het water, onder meer over hoe hij het verbod op lozing van afvalwater ervaart, welke maatregelen hij heeft genomen om te voldoen aan dit verbod en of hij begrijpt waarom dit verbod tot stand is gekomen. Van Harry Haitsma kan gezegd worden dat hij een echte fan van water en varen is. Hij is met en op het water opgegroeid. Vroeger met zijn ouders, later als jongeman en nu met zijn gezin grijpt hij elke mogelijkheid aan om met zijn boot het water op te gaan en de rust en ruimte op te zoeken. Het recreëren op het water geeft hem een gevoel van vrijheid. Even los van de dagelijkse beslommeringen. ‘De vakantie ligt en begint achter het huis’ is één van zijn uitspraken. Dit maakt varen zo bijzonder. Echter, door het Besluit lozing afvalwater huishoudens moet hij de haven in om het afvalwater te lozen. Dit is voor hem toch een andere manier van het omgaan met varen. Iets minder vrijheid.

 

Wees wijs met water

Door de waterbeleving, de vrijheid, is ecologisch schoon water erg belangrijk voor Harry. Even het water induiken is een heerlijk idee. Zwemmen in buitenwater moet ook in de toekomst mogelijk blijven. Op dit moment is de waterkwaliteit prima en wordt door Harry niet als smerig ervaren. Hier werkt de regelgeving gelukkig aan mee. Het is belangrijk om mensen bewust te maken van de consequenties die het overboord gooien van allerlei spullen heeft. Harry: ‘Het grootste probleem zijn de recreanten, de dagjesmensen, die met een schouw het water opgaan. Het is onvoorstelbaar wat zij overboord gooien.’ Harry durft naar alle eerlijkheid te zeggen dat hij niets overboord gooit wat niet afbreekbaar is. Zo is hij zelf grootgebracht en dat heeft hij ook zijn kinderen meegegeven. Een papiertje wordt nog uit het water gevist.

‘De opslorpende jeugd, de dagjesmensen, ze moesten eigenlijk eens een dag langs de rietkraag gaan om op te ruimen. Zelf ga ik aan het begin en aan het eind van het vaarseizoen met vrienden jutten en ga dan met rubberboten langs de rietkraag. Het is bijna niet te geloven wat je allemaal tegenkomt. Dan zijn het niet alleen surfplanken en kano’s die er in zijn gewaaid, maar ook blikjes en flessen. Onvoorstelbaar, maar het gaat allemaal over boord. Naar mijn gevoel is dat soms nog erger dan wat er via een toilet naar buiten gaat. Wees wijs met water.’

 

Dubbele vuilwatertank

Harry heeft zijn boot aangepast aan de nieuwe regelgeving door het aanbrengen van een dubbele vuilwatertank. Het precieze bedrag van de investering vindt hij moeilijk aan te geven, omdat hij de aanpassingen zelf heeft verricht en op die manier het werkloon heeft uitgespaard. Hij heeft de boot verlengd op de waterlijn door het maken van een zwemplateau. In het zwemplateau heeft hij de dubbele tank aangebracht. In de boot zelf was geen plaats voor een vuilwatertank. Dan moest er verbouwd worden, een bank of kast eruit. Dit beperkte de ruimte erg.

Sinds ruim twee jaar bezit Harry ook een woonboot in hartje Groningen, waar zijn studerende zoon en vriendin wonen. Voor de woonboot heeft hij een complete boordinstallatie moeten aanbrengen. Een paar keer per dag wordt door middel van een pomp het afvalwater naar het riool gepompt. Deze pomp is nodig, omdat de woonboot lager ligt dan de rioolaansluiting in de kade. Voor de woonboot heeft hij de kosten kunnen beperken door ook nu de installatie zelf aan te brengen. De Gemeente Groningen heeft voor de installatie een subsidie verstrekt. De pomp heeft € 3.600 exclusief BTW gekost. Er is net controle geweest en alles was prima. Handhaving is goed mogelijk omdat de woonboot gewoon een adres en een postcode heeft. Handhaving bij pleziervaart is daarentegen een groter probleem, omdat deze boten in Nederland niet geregistreerd hoeven te staan. Dat maakt handhaving lastig.

Harry is van mening dat er nog wel onduidelijkheid bestaat voor wat betreft het Besluit lozing afvalwater huishoudens: ‘Hoe ga je om met oudere boten, die vaak niet gebouwd zijn op dit soort installaties? Hoe ga je om met kleine boten, sloepen en dergelijke?’ Hij denkt dat kleine boten, vaak dagtoerisme, een grotere schade toebrengen aan het water, omdat deze dagjesmensen niet nadenken over het afval wat ze overboord gooien. Ze zijn niet bewust met het water bezig.

 

De makkelijkste weg

Een vriend van Harry heeft een klipper, maar hij heeft hem nog nooit gehoord over een vuilwatertank. Wel over olie. Bij een bepaald aantal vaaruren moet de vriend dan aantonen dat hij een bepaald aantal liters geronnen olie in de haven heeft geloosd. Hier krijgt hij een afgiftebewijs van. En hierop vindt ook controle plaats. Misschien is dit een systeem wat ook voor een vuilwatertank kan gaan gelden. Maar naar Harry’s idee is de pleziervaart hier nog niet bewust mee bezig. Voor zover hem bekend staan de meeste kranen in de pleziervaart nog steeds op het buitenwater. Er zijn namelijk twee mogelijkheden: het afvalwater gaat de tank in of het afvalwater gaat het water in. Zoals eerder aangegeven is het lastig om dit onder controle te krijgen en een goede methodiek voor handhaving te vinden. Om deze reden wordt er nog steeds voor de makkelijkste weg gekozen, het water in.

 

Vaarfan Web

Harry Haitsma, fan van water.

 

Harry verwacht dat er in de toekomst op het gebied van handhaving van de regelgeving nog het nodige zal veranderen: ‘Een paar jaar geleden hebben een paar watersportgebieden in Noord-Nederland de regel ingevoerd dat je ’s nachts niet meer op het water voor anker mocht gaan, maar dat je in de haven moest liggen. Deze regel is teruggedraaid omdat het moeilijk uitvoerbaar bleek. Er was een regel ingesteld, maar er waren geen mogelijkheden voor handhaving, bijvoorbeeld door het uitschrijven van een bekeuring. Alleen aanspreken was mogelijk. Ik verwacht dat dergelijke zaken in de toekomst beter geregeld gaan worden.’

 

Innovatie

Ten opzichte van innovatie op het gebied van schoon water is Harry kritisch: ‘Je zit met praktische bezwaren wat betreft innovatie. Mijn kruiser is van 1932. Deze boten zijn niet gemaakt voor vuilwatertanken. Je zou eigenlijk moeten denken aan flexibele watertanken, die zich vormen naar de ruimte. De nieuwe boten zijn er allemaal op aangepast. Maar wat doe je met een grundel, een platbodem? Die hebben geen ruimte voor een vuilwatertank.’ Harry zou zich voor kunnen stellen dat hier iets voor wordt bedacht dat zich vormt naar de mate van gebruik, dat het uitzet als het wordt gevuld. Maar hier wordt vast al over nagedacht…

‘Het kostenaspect verdient uiteraard ook nog aandacht. De pleziervaart is een laagdrempelige vorm van recreëren. Je gaat het water op, je neemt mee aan eten en drinken wat je anders ook nodig hebt. Dus voor de minima erg geschikt. Begin je verplichtingen te stellen, zoals een vuilwatertank, dan haken mensen af of maken ze andere keuzes. Vanzelfsprekend kost varen geld, zoals onderhoud en verzekering, maar de vakantie op zich kost je geen geld als je leeft zoals je normaal ook doet. Aan de andere kant is schoon water ook veel waard,’ aldus Harry.

Harry Haitsma is en blijft een fan van varen. Hij geniet met volle teugen van de rust, ruimte en natuur van de Nederlandse waterwegen. De regelgeving zorgt er mede voor dat het genieten ook in de toekomst mogelijk blijft. Ondanks dat Harry graag zo veel mogelijk op het water verblijft, begrijpt hij ook dat er aandacht en bewustwording nodig is voor de regelgeving. Hij hoopt dat hij, door een goede methodiek van handhaving, zijn gevoel van vrijheid kan behouden.